Dat de inname van een voedingssupplement met vitamine D3 op diverse manieren kan bijdragen tot een optimale gezondheid, is de meeste gezondheidsprofessionals bekend.
Nu kan – afhankelijk van het terrein waarop men wil inwerken – vitamine D3 gekoppeld worden aan andere nutriënten.
Wat zijn hierbij de belangrijkste opties?
30 à 75 ng/ml
30 à 75 ng/ml
Waar initieel haar rol voor de bot- en spierconditie de meeste aandacht kreeg, is van vitamine D3 (na omzetting tot het hormoon 1,25-hydroxycholecalciferol) tegenwoordig bekend dat ze onder meer ook bijdraagt tot een optimale immuniteit, adequate hersenfuncties, de gezondheid van hart- en bloedvaten, de preventie van kanker en het vlot verloop van een zwangerschap. Het bereiken van een bloedspiegel van de biomarker 25-hydroxycholecalciferol van 30 ng/ml (75 nmol/L) zou volgens een recente review al op een significante manier het risico op ziekte en sterfte verminderen ten opzichte van waarden onder de 20 ng/ml (50 nmol/L). In de orthomoleculaire geneeskunde wordt zelfs een optimale spiegel tussen 50 en 75 ng/ml (125 à 188 nmol/L) aanbevolen.
Vit D3 + Vit A, bijna een must
De Belgische wetgever laat ons toe om dagdoses tot 3000 IU (75 mcg) vitamine D3 in een voedingssupplement te stoppen. Maar om een deficiëntie te corrigeren, weten veel gezondheidsbegeleiders dat ze in het begin die dosis beter verdubbelen of verdrievoudigen. Wat we wel moeten beseffen is dat een eenzijdige en langdurige toediening van hogere doses vitamine D3 wegens ‘competitie’ ter hoogte van de gedeelde ‘RXR’-receptor een andere nuttige vetoplosbare vitamine kan afremmen: retinol of vitamine A. Het is in eerste instantie dan ook logisch om vitamine D3 in een voedingssupplement te koppelen aan vitamine A in een veilige dosis. Net zoals vitamine D3 en vitamine A altijd samenzitten in natuurlijke voedingsbronnen zoals vis, levertraan, eidooier en zuivelproducten. Overigens is deze combinatie voor strenge vegetariërs en veganisten bijna een must: omdat retinol een dierlijke vitamine is, moeten zij deze aanmaken uit bètacaroteen of ‘provitamine A’ en dat lukt maar in 45 % der gevallen. Als dan eenzijdig vitamine D3 wordt ingenomen in een substantiële dosis en dit gedurende langere tijd, loert bij velen een vitamine A-gebrek om de hoek.
Immuniteit moduleren
Zeker als het met een vitamine D3-supplement de bedoeling is om de weerstand te verbeteren, is de combinatie ervan met vitamine A een aanrader. Bekend is de immunomodulerende werking van vitamine D3, met stimuleren van een zwakke weerstand én het afremmen van ‘hyperimmuniteit’ die tot onnodige ontstekingsverschijnselen kan leiden zoals de ‘cytokinenstorm’ bij ernstige infecties. Complementair met vitamine D3 is dan zeker vitamine A, want dat is de belangrijkste vitamine die de sterkte bepaalt van de slijmvliezen en huid, toch de belangrijkste ingangspoorten voor infecties. Overigens is de combinatie van deze partners ook nuttig in de preventie van kanker: eerstgenoemde is elementair voor een vlotte celdeling, de tweede voor een goede celdifferentiatie. Wat ook soms gebeurt, voor een breed geformuleerd voedingssupplement dat een betere immuniteit beoogt, is dat vitamine D3 zowel met de vitaminen A en C, als met de mineralen zink en selenium wordt gecombineerd. Dat zijn inderdaad de vijf belangrijkste nutriënten voor een optimale afweer.
Vit D3 + Vit K2 voor sterke botten
Niet omdat ze elkaar afremmen of complementair zijn voor de immuniteit, maar wel omdat ze op andere manieren een nuttige synergie vormen, is ook het duo vitamine D3 en vitamine K2 zinvol. Zeker als de botgezondheid wordt geviseerd, want vitamine D3 is de belangrijkste determinant voor de opname van calcium in het bloed, terwijl vitamine K2 (werkzaamste vorm: ‘all-trans-menoquinone-7’) via de activatie van osteocalcine het neerzetten van calcium vanuit het bloed in de botten bevordert. Ook voor gezonde en elastische bloedvaten is deze synergie interessant: omdat vitamine D3 algemeen de vaatgezondheid bevordert en de centrale bloeddruk helpt te regelen, terwijl vitamine K2 – ditmaal via activatie van matrix GLA proteïne – het neerzetten van calcium in atherosclerotische plaques op de vaatwand afremt. Toch moeten we hierbij aanstippen dat de betere formule met de vitaminen D3 en K2, voor alle zekerheid ook vitamine A aanvoert omwille van de hoger uitgelegde reden.
Met omega-3-vetzuren
Tenslotte moeten we erop wijzen dat vitamine D3 ook een goed team vormt met omega-3-vetzuren. Onder meer omdat ze beiden overmatige ontstekingen afremmen, de immuniteit moduleren en de vaatgezondheid bevorderen én omdat door de westerse eetgewoonten en levensstijl gebreken van beiden heel vaak voorkomen. Zo is aangetoond dat bij ouderen de dagelijkse combinatie van 2000 IU vitamine D3 met 1 g EPA en DHA, gekoppeld aan meer bewegen, het risico op uitgezaaide kanker met liefst 61 % vermindert. Diezelfde combinatie kan overigens ook de kans op auto-immuunziekten significant verminderen (met 31 %). Wellicht kan in beide gevallen extra vitamine A hierbij nog wat meer betekenen.